Cerkiew greckokatolicka w Białym Borze. Oto najmłodszy zabytek [zdjęcia]

Rajmund Wełnic
Rajmund Wełnic
Udostępnij:
Cerkiew greckokatolicka w Białym Borze wpisana w rejestru zabytków. To najmłodszy zabytek w Polsce.

Cerkiew pw. Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Białym Borze wojewódzki konserwator zabytków – po latach starań parafii – wpisał do rejestru zabytków pod koniec lipca. Tym samym świątynia – jej budowę ukończono w roku 1997 – stała się najmłodszym zabytkiem prawnie chronionym w Polsce nie mając nawet ćwierć wieku!

Oczywiście nie stało się tak bez powodu. Białoborska cerkiew została zaprojektowana – we współpracy z architektem Bogdanem Kotarbą - przez zmarłego w roku 2011 profesora Jerzego Nowosielskiego, malarza, z pochodzenia Łemka. Był jednym z najbardziej cenionych pisarzy ikon w Polsce i nie tylko, a jego dzieła inspirowane są sakralną sztuką kościołów Wschodu, w których tradycji wzrastał.

To powstania świątyni przyczyniła się miejscowa mniejszość ukraińska, którzy zostali przesiedleni w te okolice w ramach akcji Wisła w latach 40. z południowo-wschodnich krańców Polski.

Świątynia nie przypomina tradycyjnych cerkwi z charakterystycznym, kopułami. Budynek stoi niemal w szczerym polu, nawiązuje wyglądem do pierwszych kościołów tradycji zachodniej. Ma to uzasadnienie teologiczne – wszak Kościół Greckokatolicki – choć obrządku wschodniego – uznaje zwierzchnictwo papieża.

Specjaliści tak opisują architekturę cerkwi w Białym Borze - fasada o charakterze parawanowym prawie bez dekoracji, z daszkiem i schodami, mogącymi przypominać portyk. Świątynia jest trójnawową bazyliką.
Równie poruszający jest wygląd wnętrza utrzymanego w ciemnozielonej kolorystyce podzielonego na trzy niewielkie nawy oddzielone czarnymi kolumnami. Centralne miejsce zajmuje ołtarz i ikonostas oraz kopuła z wizerunkiem Chrystusa Pantokratora.

- Cerkiew w Białym Borze należy do przykładów późnych realizacji krakowskiego artysty, w których osiągnął szczególny efekt „misteryjny" - aranżacji niewielkich, dyskretnie oświetlonych przestrzeni sakralnych o intensywnej, ciemnej kolorystyce, sprzyjającej skupieniu i kontemplacji – czytamy w decyzji konserwatora.

- Z ogromną radością i uznaniem przyjęłam informację o wpisaniu cerkwi w Białym Borze do rejestru zabytków – pisze na stronach rządowych profesor Magdalena Gawin, Generalny Konserwator Zabytków. - Jako jedna z najbardziej kompletnych realizacji sakralnych prof. Jerzego Nowosielskiego w pełni zasługuje na objęcie ochroną konserwatorską. Niezwykle istotny i znaczący jest dla mnie również fakt coraz częstszego wpisywania do rejestru zabytków obiektów powstałych w czwartej ćwierci XX wieku.

Po wpisie do rejestru zabytków obiekt jest prawnie chroniony. Nie można w nim zgody konserwatora dokonywać żadnych przeróbek. Ułatwia za to korzystanie z rządowych dotacji na remont.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Rosjanie atakują swoich

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie